Życzenia Wielkanocne

Powiadom znajomego Mapa serwisu

XXV DKK – literatura dotycząca powstania styczniowego

XXV spotkanie DKK (18 lutego) zostało poświecone 150-leciu wybuchu powstania styczniowego. Należy wspomnieć, iż Senat Rzeczypospolitej Polskiej bieżący rok ustanowił Rokiem Powstania Styczniowego.
Na wstępie czytelniczki krótko przedstawiły rys historyczny wspomnianego zrywu narodowego.
22 stycznia 1863r. wybuchło powstanie skierowane przeciwko rosyjskiemu zaborcy, a jego celem była restytucja Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Pomimo poświęcenia i poniesionych ofiar zryw zakończył się klęską , a w odwecie władze carskie nasiliły represje przeciwko ludności cywilnej
oraz całkowicie zlikwidowały resztki odrębności państwowej Królestwa Polskiego.
W tym miejscu nie od rzeczy będzie wspomnieć …Leopolda Stanisława Kronenberga – właściciela dóbr Łęczna. Jeden z najważniejszych twórców polskiego kapitalizmu, finansista, przemysłowiec, mecenas sztuki, filantrop nie pozostał obojętny na potrzeby insurekcji. Chociaż sprzeciwiał się walce zbrojnej, (nawet współpracował z Aleksandrem Wielopolskim), po wybuchu powstania wsparł je finansowo.
Tradycyjnie, każda z członkiń klubu przedstawiła przygotowaną książkę o tematyce powstańczej. Omówiono: „Wierną rzekę”, „Echa leśne” Stefana Żeromskiego, „Gloria victis” , „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej
oraz „Omyłkę” i „Lalkę” Bolesława Prusa .
Bohaterowie powstańczy są obecni w wielu utworach z różnych epok. Czytelniczki wyróżniły romantycznego pozytywistę z „Lalki” Stanisława Wokulskiego . Konspiracyjna działalność zmusiła go do przerwania wymarzonych studiów w Szkole Głównej. Za udział w powstaniu zostaje zesłany na Syberię w okolice Irkucka. Wraca, dorabia się majątku. Jest bohaterem, który, niezrażony porażką ideałów patriotycznych, potrafi odnaleźć się w nowej rzeczywistości. Człowiek sukcesu, jednak
z zawiści wyszydzany, traktowany podejrzliwie.
Również przyjaciel Wokulskiego - Ignacy Rzecki - brał udział
w powstaniu (wcześniej w Wiośnie Ludów). Dużo starszy od Wokulskiego, wierzy nieprzerwanie w odzyskanie niepodległości przez Polskę. Wciąż żyje wydarzeniami związanymi z walką „za wolność naszą i waszą”. Często ucieka w świat marzeń i wspomnień sprzed lat. Romantyczny idealista nie potrafi odnaleźć się w otaczającym świecie. Kryształowo uczciwy jest szpiegowany
i podejrzewany o kradzież (!) przez nowego właściciela sklepu.
Zaprezentowano także ziemianina Andrzeja Korczyńskiego i szlachcica zaściankowego Jerzego Bohatyrewicza („Nad Niemnem”). W obliczu zagrożenia wolności, mimo dzielących ich różnic klasowych wspólnie stają do walki z zaborcą. Obaj polegli. Wypracowane porozumienie zostaje zaprzepaszczone i nie kontynuowane przez kolejne pokolenia. Tylko leśna, bezimienna mogiła żołnierska kryjąca kości 40 powstańców uczy patriotyzmu.
Salomea Brynicka oraz Józef Odrowąż („Wierna rzeka”) to kolejne przykłady tragicznych bohaterów, których losy połączyło powstanie. Młody książę, ranny powstaniec, znajduje schronienie w dworku szlacheckim, gdzie z wzajemnością zakochuje się w swojej opiekunce. Młoda dziewczyna – świadoma śmiertelnego niebezpieczeństwa - z ogromnym poświęceniem pielęgnuje ukochanego w czasie rekonwalescencji. Józef nie potrafi konsekwentnie trwać przy Salomei, ponieważ pragnienie powrotu do walki jest w nim silniejsze. Ulega matce, która wywozi go na kurację do Włoch. Opuszcza Salomeę ciężarną, pogrążoną w bólu i rozpaczy.” Książę Odrowąż nie mógł przecież ożenić się z panną Brynicką”. Matka księcia uważa, że sakiewka złotych monet będzie stosownym zadośćuczynieniem…
Tragizm postaci ukazany jest również na przykładzie Antoniego Brynickiego - ojca Salomei, zarządcy majątku w Niezdołach. Umiera
z poniesionych ran w chłopskiej chacie w lasach świętokrzyskich.
Kolejną rodzinę uwikłaną w powstanie odnajdujemy w noweli „Omyłka”. Dwaj żołnierze - stryj generał oraz jego bratanek kapitan – obaj slużący
w wojsku carskim prezentują przeciwstawne postawy wobec powstania. Generał, zrusyfikowany Polak, służbista, przyczynia się do skazania na śmierć za dezercję i przejście na stronę powstańców kapitana Rymwida. Dla obu Rozłuckich poczucie żołnierskiego obowiązku miało zupełnie inne znaczenie. Stryj nie ma ani wątpliwości, ani rozterek moralnych. Należy wspomnieć, że za wybitne zasługi w tłumieniu polskiego zrywu narodowego został nagrodzony przez rząd carski majątkiem ziemskim.
Panie rozmawiały o smutnych losach powstańców z Polesia wplątanych
w losy historii. Bohaterska walka i tragiczny koniec Jagmina i Tarłowskiego zapada głęboko w pamięć. Zwróciły uwagę na półbaśniową formę wypowiedzi, na specjalny typ narracji „Gloria victis”. Rozmawiają drzewa , kwiaty, wiatr. Współczują i podziwiają poległych powstańców.
Motyw powstania styczniowego jest obecny również w noweli „Omyłka”. Wypowiedzi dotyczące powstania (np. konspiracji, odgłosów bitwy) nie są formułowane wprost, bezpośrednio, lecz językiem ezopowym. Dlaczego? Wszyscy wiemy.
Panie na koniec spotkania stwierdziły, iż powstanie styczniowe było wydarzeniem szczególnym w historii Polski i Polaków.
Gdy wspominamy ważne wydarzenia z dziejów naszego narodu, pamiętajmy o ich bohaterach, przekazujmy wartości przyszłym pokoleniom. Wypełniajmy dobrze swoje obowiązki patriotyczne.


Galeria

Geoportal
Serwis turystyczny
Swiss Contribution

Copyright © 2017 Powiat Łęczyński
Portal współfinansowany ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz z budżetu państwa w ramach wdrażania Programu Sąsiedztwa Polska - Białoruś - Ukraina INTERREG IIIA/Tacis CBC 2004 - 2006 na podstawie umowy ze Stowarzyszeniem Samorządów Euroregionu Bug.

tworzenie stron krakówtworzenie stron kraków